بناهای اباد گردد خراب
ز باران و از تابش افتاب

پی افنگدم از نظم کاخی بلند
که از باد و باران نیابد گزند

نگارنده: نازنین .ب (MoonLover)
اینها ابیات آشناییست..واژگان آن حکیمی است که نزدیک به هزار و صد سال پیش، 329هجری قمری در روستای پاژ از توابع توس دیده به جهان گشود..
حکیم ابوالقاسم (منصور بن حسن) فردوسی که سی سال عمر و ثروتش را صرف اثری کرد که زبان و تاریخ و اسطوره این سرزمین جاودانه بماند.
آن هنگام که حاکم توس با به خاک سپرده شدن حکیم در قبرستان عمومی شهر مخالفت میکرد و به ناچار پیکرش را در باغ شخصی فردوسی دفن کردند، نمیدانست که در هزاره بعد، ابوالقاسم فردوسی آرامگاهی با شکوه خواهد داشت که حداقل یکبار دیدنش آرزوی هر ایرانی و حتی هر ایران شناسی در سراسر دنیا خواهد بود.
جایی که هر ساله میزبان حضور آنان میشود که به پاس جایگاه عظیم او سر به تعظیم فرود می اورند.

آرامگاه حکیم ابوالقاسم فردوسی -تیر ماه 1390


وقتی وارد جاده فرعی که در 15 کیلومتری بزرگراه مشهد -قوچان قرار دارد میشوی، انگار از هیاهوی آن مسیر و ازدحامش جدا میشوی.
جایی که شبیه قبل و بعد بزرگراه نیست..
خیابانی بلند و پهن. و سکوت نسبی که بر محیط حاکم است.از همان ابتدای خیابان میشود گنبد "هارونیه " را هم دید.
در حاشیه خیابان درختهای قدیمی خشک شده که در میان درختان جوان کمر خم میکنند در پس دیوارهای قدیمی و کوتاه باغها دیده میشود.
زخم خشکسالی های پی در پی را میشود بر گونه این بخش هم دید..
خیابانی که مستقیم ادامه دارد..در انتهای مسیر از بین درختان و حصارهای متعدد میشود اخرین سنگهای مرمر بنا را دید.

حد فاصل ورودی ابتدایی و ورودی اصلی محوطه باغ، پارکینگ و محل برگزاری همایش سالانه فردوسی و چادرهای مختلفش دیده میشود، با چندین گاری دست فروشی از مردم بومی.
بر روی گاری ها انواع مختلف اجناس دیده میشود.
از وسایل تزئینی که مشتری بیشترشان دختر خانمهای جوان هستند، تا انواع قلیان و دیزی سنگی..
در آن همهمه ، فقط میشود یک دست فروش را دید که انواع مختلفی از مجسمه فردوسی در اندازه کوچک را عرضه میکند.
و صدای دو تار دلنشینی که از همان حوالی می آید..



کمی جلوتر ، ورودی محوطه اصلی دیده میشود.در کنار حصارها و بین درهای ورود و خروج باجه فروش بلیت قرار داده شده و دو مامور که در کنارشان اطلاعیه ای درباره قوانین این مکان دیده میشود.
همان ابتدا که وارد میشوی، از بین شاخه های درختان باغ میتوان بنای اصلی را ارام و باشکوه دید.



هرگوشه باغ زیبا میشود تابلوهایی را دید که بر روی آنها سه تا چهار بیت از شاهنامه را نوشته اند.



وقتی فاصله 10 تا 15 متر از درب ورودی در یک مسیر دالان مانند طی میشود با حاشیه چمن و گل و درختهای زیبا، به مانند این است که وارد دنیای دیگری میشوی..اینجا دیگر خبری از هیاهوی بیرون نیست.بازدید کنندگانش غرق در سکوتی امیخته از احترام و شگفتی هستند.
استخر مستطیل شکل بزرگی که تا 15 متری پله های ساختمان کشیده شده، اطرافش پر از گلهای زیبا و رنگارنگ که در این فصل سال زیبا و دیدنیست و فواره های آبی که در میان استخر تعبیه شده و در روزهای خاصی شروع به کار میکنند تا زیبایی دو چندانی را ایجاد کنند و از پس این منظره میتوان بنا را دید و از همان فاصله ، نگاره فروهر در بالاترین بخش بنا و سرستون هایی که به مانند تخت جمشید ساخته شده است خودنمایی میکند.



دست راست استخر- از همان نقطه ورودی- می توان تندیس حکیم را دید که در میان حوض پر ابی نشسته است و رخ به سوی بنا دارد.



نرسیده به تندیس و در فاصله چند متری تابلویی با توضیحات کامل درباره تندیس خودنمایی میکند



نگاه پر از احترام و تحسین بازدیدکنندگان به تندیس غیرقابل انکار است.گویی به شخص زنده و حاضری نگاه میکنند



و زمزمه تحسین دستانی که تندیس را ساخته و او که چهره اش نمایش داده میشود به گوش میرسد..

کمی دورتر از پشت این مجسمه میشود مکانی برای استراحت بازدیدکنندگان را دید.

سمت چپ استخر،درست مقابل تندیس، ساختمان موزه،و در پشت آن محل غرفه های صنایع دستی مثل لباسهای پشم و پوست،کارهای دستی چون مینا و معرق و سنگ تراشی قرار گرفته

در نزدیکی بنای اصلی، آن سکوت و دقت موجود در فضا بیشتر میشود. نگاره فروهر تنها در ضلع مقابل درب ورودی محوطه نقش بسته شده و در سه ضلع دیگر وجود ندارد



اما در هر چهار ضلع، در حصار دو سرستون تخت جمشید، سنگ مرمر مستطیل شکلی قرار دارد که بخشهایی از شاهنامه را بر سینه دارد.




در سنگ نوشت زیر فروهر ابتدای شاهنامه نوشته شده " به نام خداوند جان و خرد...."

در انتهای هر ضلع از هر دو سمت، و شروع ضلع دیگر دیوار به صورت اریب قرار گرفته و بالای آن باز هم سر ستون های تخت جمشید پرغرور نظارگر بازدیدکنندگان هستند.



پایین پله های ضلع پشتی بنا یک حوض کوچک و در امتدادش مسیری برای رسیدن به ساختمان مدیریت و پشت آن خاک استاد اخوان ثالث قرار دارد.

پایین پله های ضلع چپ بنای اصلی، در هردو سمت پله ها، پلکانیست به پایین که منتهی به درب اصلی ورود به ارامگاه میشود..
در انتهای پلکان سمت چپ سه تصویر ساخته شده از گچ در نقاب شیشه ای نشسته است







و بعد درب اصلی، و درست جلوی ورودی مقبره حکیم ابوالقاسم فردوسی نمایان است.
دست راست قبر، تمام ضلع دیوار تا ضلع روبه رویی درب ورودی، بازهم گچ بری هاییست اثر استاد فریدون صدیقی، از شخصیتهای شاهنامه که در حصار شیشه ای و در چهار قسمت نشسته اند،روی هر ضلع دو بخش و بین هر قسمت یک سنگ مرمر که بر روی آن اشعار شاهنامه نوشته شده است.
زال در پناه سیمرغ:



جنگ زال با شیر:



بکمند گرفتن رستم رخش را:



جنگ رستم با اژدها و کشته شدن اژدها:





به کمند افتادن زن جادوگر به دست رستم:



کشته شدن دیو به دست رستم:



و بعد سنگ شعر:



و سپس بخش دوم گچبری ها.که با طرح رستم و شاه مازندران شروع میشود:



جنگ رستم با پیل تن مازندران:



چاره جویی رستم از سیمرغ برای شکست دادن اسفندیار:



اوردن رستم تیر دوشاخ را از جنگل:



جنگ رستم با اسفندیار و پیروزی رستم:



سپس در ضلع مقابل مقبره،دو بخش دیگر این گچ بری ها به صورت تک صحنه است.
قیام کاوه اهنگر در برابر ضحاک:



سنگ مرمر شعر نوشت :



و سپس آخرین تصویر که از انوشیروان ساسانی است:



سنگ مقبره به صورت مکعب مستطیلی بالاتر از سطحی است که دو پله با سطح اصلی زمین فاصله دارد.
بالای سنگ قبر یک چلچلراغ روشن است و سقف بالای مقبره در ارتفاع خیلی بالاتری از سقف باقی اتاق است.







در هنگام خروج از این بخش، روبه روی درب یک سنگ مرمر دیگر حاوی شعری از شاهنامه و توضیحاتی از حکیم ،قرار دارد.



هنگام بالا رفتن از پلکان دست چپ هنگام خروج که همان پلکان دست راست هنگام ورود است باز هم سه تصویر دیگر درست به تقارن تصاویر پلکان دیگر بر دیوار نصب شده است.

نقش برجسته نبرد رستم و سهراب:



نبرد دلاوران ایرانی و تورانی:



پیکار رستم:



در آخرین نگاهی که بازدیدکنندگان به درب ورودی مقبره می اندازند،نگاهشان به دو بیت شعر نوشته شده در بالای درب دوخته میشود که البته از دید آنها که دقیق نمینگرند دور است...



ادامه دارد....


تذکر:
1) برای مشاهده عکسها در اندازه واقعی بر روی آنها کلیک کنید.
2) استفاده از این مطلب تنها با ذکر نام منبع اصلی "آواکس نت "مجاز است.

دوستان عزیز این مطلب ادامه دارد، هنوز بخش توضیح و عکسهای موزه رو قرار ندادم.
وقت زیادی میبره.
امیدوارم خوشتون بیاد.